Ατοπική δερματίτιδα σκύλου: Συμπτώματα, αιτίες και θεραπεία

Η ατοπική δερματίτιδα του σκύλου είναι μία από τις πιο συχνές αλλεργικές δερματοπάθειες. Πρόκειται για μια χρόνια φλεγμονώδη νόσο του δέρματος που προκαλεί έντονο κνησμό και οφείλεται κυρίως σε αλλεργική αντίδραση του οργανισμού σε περιβαλλοντικά ή τροφικά αλλεργιογόνα.
Η πάθηση εμφανίζεται συχνότερα σε νεαρούς σκύλους και έχει γενετική προδιάθεση. Αν και δε θεραπεύεται οριστικά, μπορεί να ελεγχθεί αποτελεσματικά με σωστή διάγνωση και κατάλληλη θεραπεία.

Τι είναι η ατοπική δερματίτιδα στον σκύλο;

Η ατοπική δερματίτιδα είναι μια χρόνια αλλεργική νόσος του δέρματος που εμφανίζεται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα του σκύλου αντιδρά υπερβολικά σε ουσίες του περιβάλλοντος.
Η νόσος παρουσιάζει σημαντική κληρονομική προδιάθεση, με την κληρονομικότητα να μπορεί να φτάνει έως και περίπου 47%. Για τον λόγο αυτό συχνά εμφανίζεται σε συγκεκριμένες φυλές και σε νεαρά ζώα. Στις περισσότερες περιπτώσεις τα πρώτα συμπτώματα εμφανίζονται μεταξύ 6 μηνών και 3 ετών, αν και μερικοί σκύλοι μπορεί να εμφανίσουν τη νόσο αργότερα.

Ποιες είναι οι αιτίες της ατοπικής δερματίτιδας;

Η ατοπική δερματίτιδα προκαλείται συνήθως από αλλεργιογόνα που υπάρχουν στο περιβάλλον ή στην τροφή του ζώου. Τα πιο συχνά περιβαλλοντικά αλλεργιογόνα είναι:

• ακάρεα οικιακής σκόνης
• γύρη φυτών
• μύκητες
• έντομα όπως οι κατσαρίδες

Σε αυτές τις περιπτώσεις τα συμπτώματα μπορεί να εμφανίζονται εποχιακά, ιδιαίτερα την άνοιξη ή το φθινόπωρο.
Εκτός από τα περιβαλλοντικά αλλεργιογόνα, ορισμένοι σκύλοι εμφανίζουν αλλεργία σε τροφικές πρωτεΐνες, όπως το βοδινό κρέας ή τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Σε τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να παρατηρηθούν και πεπτικά συμπτώματα, όπως εμετός ή διάρροια.
Σε ορισμένα περιστατικά, όπου η ακριβής αιτία δεν μπορεί να εντοπιστεί, η ατοπική δερματίτιδα χαρακτηρίζεται ως ιδιοπαθής.

Συμπτώματα ατοπικής δερματίτιδας στον σκύλο

Το βασικότερο σύμπτωμα της νόσου είναι ο έντονος κνησμός. Ο σκύλος ξύνεται συχνά, γλείφει ή δαγκώνει το δέρμα του, προκαλώντας περαιτέρω ερεθισμό.

Τα πιο συχνά συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• ερυθρότητα του δέρματος
• απώλεια τριχώματος ή υποτρίχωση
• ερεθισμό στο πρόσωπο και γύρω από τα μάτια
• κνησμό στα αυτιά
• δερματικές αλλοιώσεις στις μασχάλες και στη βουβωνική περιοχή
• ερεθισμό στα άκρα και ανάμεσα στα δάκτυλα

Σε χρόνιες ή μη θεραπευμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν εκδορές από το ξύσιμο, πάχυνση του δέρματος ή υπερμελάγχρωση.
Επιπλέον, συχνά αναπτύσσονται δευτερογενείς βακτηριακές ή μυκητιακές λοιμώξεις, οι οποίες επιδεινώνουν τα συμπτώματα.

Μορφές της ατοπικής δερματίτιδας

Η ατοπική δερματίτιδα μπορεί να εμφανιστεί με διαφορετικές μορφές. Στην τυπική μορφή, οι δερματικές αλλοιώσεις εμφανίζονται κυρίως στο πρόσωπο, στα αυτιά, στα άκρα και στην κοιλιακή περιοχή. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις η νόσος μπορεί να εξελιχθεί σε γενικευμένη μορφή, όπου ο κνησμός και οι αλλοιώσεις επηρεάζουν μεγάλο μέρος του σώματος.
Υπάρχουν επίσης άτυπες μορφές, όπου τα συμπτώματα εμφανίζονται σε περιορισμένες περιοχές, όπως χρόνιες ωτίτιδες, ποδοδερματίτιδα, υπερκεράτωση γύρω από τις θηλές.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση της ατοπικής δερματίτιδας βασίζεται κυρίως στο ιστορικό του ζώου και στην κλινική εξέταση του. Πριν επιβεβαιωθεί η διάγνωση, πρέπει να αποκλειστούν άλλες αιτίες κνησμού, όπως εξωπαράσιτα (π.χ. ψώρα), αλλεργία από τσιμπήματα ψύλλων, δερματίτιδα εξ επαφής κ.λπ. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν επιπλέον εξετάσεις, όπως αλλεργικά τεστ ή ειδικές δερματολογικές εξετάσεις.

Θεραπεία της ατοπικής δερματίτιδας στον σκύλο

Η ατοπική δερματίτιδα είναι μια χρόνια πάθηση, επομένως η θεραπεία στοχεύει κυρίως στον έλεγχο των συμπτωμάτων και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής του ζώου. Η θεραπευτική αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει:

Δίαιτα αποκλεισμού

Σε περίπτωση πιθανής τροφικής αλλεργίας εφαρμόζεται ειδική δίαιτα για περίπου 6 έως 8 εβδομάδες, με πρωτεΐνες που ο σκύλος δεν έχει καταναλώσει στο παρελθόν.

Φροντίδα του δέρματος

Η χρήση ειδικών ενυδατικών σαμπουάν βοηθά στη μείωση του ερεθισμού και στη βελτίωση της υγείας του δέρματος. Το τακτικό βούρτσισμα με μαλακές βούρτσες βοηθά επίσης στην απομάκρυνση αλλεργιογόνων από το τρίχωμα.

Αντιμικροβιακή θεραπεία

Σε περιπτώσεις δευτερογενών λοιμώξεων μπορεί να χρειαστεί χορήγηση αντιβιοτικών ή αντιμυκητιασικών φαρμάκων.

Φαρμακευτική θεραπεία για τον έλεγχο του κνησμού

Για τον έλεγχο του κνησμού και της φλεγμονής μπορεί να χρησιμοποιηθούν αντιισταμινικά, κορτικοστεροειδή ή/και ανοσορυθμιστικά φάρμακα. Η επιλογή της θεραπείας γίνεται βάσει της σοβαρότητας των συμπτωμάτων.

Συμπληρώματα διατροφής

Τα ωμέγα-3 και ωμέγα-6 λιπαρά οξέα μπορούν να συμβάλουν στη μείωση της φλεγμονής και στη βελτίωση της υγείας του δέρματος.

Ζώντας με έναν σκύλο με ατοπική δερματίτιδα

Παρότι η ατοπική δερματίτιδα είναι χρόνια πάθηση, οι περισσότεροι σκύλοι μπορούν να έχουν πολύ καλή ποιότητα ζωής όταν η νόσος διαγνωστεί έγκαιρα και αντιμετωπιστεί σωστά. Η σωστή φροντίδα του δέρματος, η τακτική παρακολούθηση από τον κτηνίατρο και η έγκαιρη αντιμετώπιση των υποτροπών βοηθούν στον αποτελεσματικό έλεγχο της νόσου.